Alt-SentrumBokmål Nynorsk

Staten

Oppenheimer (1864–1943) var tysk lækjar, sosiolog og økonom. Han kalla seg sjølv «liberal sosialist» og ville avskaffe jordmonopolet, noko som skil han frå Mises og Bastiat. Men analysen av korleis staten oppstod, som Nock og seinare libertarianarar byggjer på, er hans, og han står på eigne bein: staten er ikkje kontrakten til samfunnet, men herredømet til erobraren.

  1. 1 Innleiing: statsteoriane 1908 · 10 min

    Kva er staten? Oppenheimer går gjennom dei gamle teoriane (kontrakt, rett, organisme) og stiller dei opp mot si eiga: staten som er skapt av erobring.

  2. 2 I. Opphavet til staten 1908 · 51 min

    Skiljet mellom det økonomiske og det politiske middel: arbeid mot ran. Oppenheimer følgjer jegerar, hakkebønder, hyrdar og vikingar fram til augneblinken ein erobrar slår seg ned og blir herre.

  3. 3 II. Den primitive føydalstaten 1908 · 31 min

    Forma på herredømmet, korleis erobrarar og undersåttar veks saman, og korleis klassane oppstår.

  4. 4 III. Sjøstaten 1908 · 45 min

    Handel, hamner og sjørøveri som ein annan veg til staten: korleis Athen og Roma fekk klassar, slaveri og rikdom utan å erobre landjorda.

  5. 5 IV. Utfaldinga av føydalstaten 1908 · 44 min

    Frå storgods og livøyging til lenssystem og ridderstand: korleis det primitive herredømet blir eit fullt utvikla føydalsamfunn.

  6. 6 V. Utfaldinga av forfatningsstaten 1908 · 31 min

    Byane, pengeøkonomien og frigjeringa av bøndene: korleis stendene og seinare forfatningane veks fram.

  7. 7 VI. Tendensen i utviklinga til staten 1908 · 13 min

    Slutvurderinga til Oppenheimer: kva retning utviklinga til staten peikar, og kva som skjer når det politiske middel til slutt møter grensene sine.