Slutten på systemet til Marx

Böhm-Bawerk var finansminister i Austerrike og ein av dei tre grunnleggjarane av den austerrikske skulen. I 1884 hadde han peika på eit hòl i første bind av Marx; Marx lova å svare i tredje bind. Då det kom i 1894, etter døden til Marx og Engels, svara ikkje Marx slik forsvararane hadde venta. Böhm-Bawerk skreiv dette oppgjeret to år seinare: først ei nøktern gjennomgang av kva Marx hevda, så ei motseiing han meiner ikkje kan løysast, så ei forklaring på kvar tankekjeda gjekk i stykke.

1 I. Teorien om verdi og merverdi 1896 · 16 min
Marx’ system i kortform: berre arbeid skaper verdi, og merverdien er det ubetalte arbeidet til arbeidarane. Böhm-Bawerk gjev att læra slik Marx sjølv la henne fram i første bind.
2 II. Gjennomsnittsprofitten og produksjonsprisen 1896 · 13 min
røyndomen viser lik profitt på lik kapital, ikkje på lik arbeid. Korleis går det saman med verdilova? Svaret til Marx i tredje bind: varene blir ikkje selde til verdien sin, men til produksjonsprisar.
3 III. Spørsmålet om motsigelsen 1896 · 61 min
Hovudkapitlet til Böhm-Bawerk: første og tredje bind av Marx motseier kvarandre, og forsvararane til Marx (Engels, Conrad Schmidt, Sombart) løyser det ikkje. Han går gjennom fire argument, eit etter eit.
4 IV. Feilen i Marx' system, dens opprinnelse og forgreninger 1896 · 68 min
Kvar går tankekjeda i stykke? Böhm-Bawerk peikar på sjølve utgangspunktet: beviset til Marx for at arbeid åleine er det felles i byttet, kviler på ei utelukking av alt som ikkje passar.
5 V. Werner Sombarts apologi 1896 · 31 min
Sombart forsvarte Marx ved å seie at verdien er ei tanke-storleik, ikkje ei empirisk. Böhm-Bawerk viser at forsvaret gjev bort alt Marx ville bevise.
6 Forord 1896 · 8 min
Böhm-Bawerk opnar med kvifor Marx er ein lukkeleg forfattar: eit vanskeleg verk som likevel vart ein apostel for massane. Han forklarer kvifor tredje bind av Das Kapital (1894) gjer det mogleg å gjere opp rekneskapen over heile systemet.