Tilstoppa elvar talar forbodet si sak
To anekdotar frå Madrid og Lisboa: på begge sider av Duero avviser folkevalde å gjere elva farbar, fordi billegare transport slepper inn kornet til naboen. Bastiat overfører resonnementet til Garonne og viser at logikken til proteksjonistane, følgd til endes, ønskjer elvane tilstoppa.
For nokre år sidan var eg i Madrid. Eg gjekk i cortes. Der drøfta ein ei traktat med Portugal om utbetring av løpet til Duero. Ein deputert reiser seg og seier: «Dersom Duero blir kanalisert, vil transporten der skje til lågare pris. Det portugisiske kornet vil bli selt billegare i Castilla og påføre vårt nasjonale arbeid ein frykteleg konkurranse. Eg avviser framlegget, med mindre herrane ministrar forpliktar seg til å heve tolltariffen slik at likevekta blir oppretta att.» Forsamlinga fann argumentet ugjendriveleg.
Tre månader seinare var eg i Lisboa. Det same spørsmålet var lagt fram for senatet. Ein edel hidalgo seier: «Senhor presidente, framlegget er absurd. De set ut vakter, med store kostnader, langs breiddene til Duero for å hindre at det kastiljanske kornet invaderer Portugal, og samstundes vil De, igjen med store kostnader, lette denne invasjonen. Det er ein inkonsekvens eg ikkje kan slutte meg til. Lat Duero gå vidare til sønene våre slik fedrane våre overlét henne til oss.»
Seinare, då det vart tale om å utbetre Garonne, kom eg til å hugse argumenta til dei iberiske talarane, og eg sa til meg sjølv: Dersom dei deputerte frå Toulouse var like gode økonomar som han frå Palencia, og representantane frå Bordeaux like sterke logikarar som dei frå Porto, ville ein sikkert la Garonne
Sove ved den smigrande lyden av si hallande urne,
for kanaliseringa av Garonne vil, til skade for Bordeaux, fremje invasjonen av varer frå Toulouse, og, på kostnad av Toulouse, oversvømminga av varer frå Bordeaux.